Manifest: Het Stokje Doorgeven

Kernboodschap

Wat voor het volk geldt, geldt ook voor wie het volk leidt.

Overal ter wereld geven mensen op een bepaalde leeftijd hun werk door aan een volgende generatie. Wij vragen dat leiders hetzelfde doen. Niet uit wantrouwen tegenover ouderen, maar uit respect voor vernieuwing.

Waarom: het probleem

Wereldwijd zitten veel leiders ver voorbij de leeftijd waarop hun burgers met rust gaan. Dat geldt in democratieën én in autoritaire regimes.

Dubbele maatstaf. Een verpleegkundige, bouwvakker of leerkracht geeft het werk door. Wie over miljoenen levens beslist, blijft vaak zitten tot het einde.
Korte tijdshorizon. Beslissingen over klimaat, schulden en pensioenen raken vooral generaties die er zelf de gevolgen van dragen.
Vernieuwing blokkeert. Wie niet vertrekt, laat geen ruimte voor nieuwe ideeën, nieuwe mensen en nieuwe energie.
Te weinig aandacht voor de rol. Wereldleiderschap vraagt volle inzet, elke dag. Dat is een zware opdracht op elke leeftijd, en des te meer op hoge leeftijd.

De eis

Wie de wettelijke pensioenleeftijd van zijn eigen land bereikt, en uiterlijk op 67 jaar, begint geen nieuw mandaat in een van de hoogste ambten.

Geldt wereldwijd, in elk land en onder elk regime, eerst voor de hoogste ambten: staatshoofd, regeringsleider en ministers. In een tweede fase breiden we uit naar andere politieke ambten.
Koppelt de grens aan wat het eigen volk al aanvaardt: de rustgerechtigde leeftijd, met een wereldwijd plafond van 67 jaar.
Een lopend mandaat mag worden afgemaakt. Een nieuw begint niet meer.
Gewone burgers blijven vrij om door te werken. Wie een land leidt, draagt een zwaardere verantwoordelijkheid en valt onder een strengere norm, zoals piloten en rechters.

Onze principes

Gelijkheid. Dezelfde leeftijdsnorm voor leiders als voor de burgers die ze dienen.
Respect. We zijn niet tegen ouderen. Ervaring blijft waardevol, als raadgever, mentor of ambassadeur.
Vernieuwing. Het stokje doorgeven is een daad van leiderschap, geen nederlaag.
Geweldloosheid. We overtuigen, we dwingen niet af met geweld.
Onafhankelijkheid. We kiezen geen partij, links of rechts. De norm geldt voor iedereen.

Antwoord op tegenargumenten

Tegenargument	Ons antwoord
Leeftijd zegt niets over het individu.	Klopt, maar voor rechters en piloten aanvaarden we ook een vaste grens. Een duidelijke regel is eerlijker dan elke keer discussiëren over wie nog "fit genoeg" is.
Dit is leeftijdsdiscriminatie.	Iedereen behoudt het recht om door te werken. Alleen voor het hoogste ambt geldt een strengere norm, omdat het over miljoenen levens gaat.
De kiezer moet vrij kunnen kiezen.	Kiezers aanvaarden al grenzen, zoals termijnlimieten en minimumleeftijden. Een maximumleeftijd is daar een logische tegenhanger van.
Ervaring is net waardevol in crisissen.	Die ervaring verdwijnt niet. Oud-leiders kunnen adviseren, bemiddelen en inspireren, zonder de macht te houden.
In dictaturen heeft het volk geen stem.	Daarom moet dit een wereldwijde norm worden. Hoe vanzelfsprekender ze elders is, hoe groter de druk op wie zich eraan onttrekt.

Hoe we het doen: symbool, moment, actie

Symbool: het stokje. Een estafettestokje, als beeld, gebaar of object. Mensen geven het online en op straat aan elkaar door. Herkenbaar in elke taal en cultuur.
Hashtag: #StokjeDoorgeven, met de internationale variant #PassTheBaton.
Moment: één wereldwijde actiedag per jaar. Op dezelfde dag geven mensen overal ter wereld symbolisch het stokje door, op pleinen, op het werk en online.
Gezichten. Zowel jongeren als gepensioneerden die het doorgeven al deden. Dat laat zien dat het niet jong tegen oud is.
Lokale vertaling. Elk land koppelt de eis aan zijn eigen pensioenleeftijd en zijn eigen leiders.
Eerste stappen. Zo snel mogelijk starten, in twee fasen: eerst online (manifest, website met ondertekening, hashtag), daarna een eerste fysieke actiedag zodra er medestanders in meerdere landen zijn.

Mogelijke boegbeelden

Profiel	Waarom het werkt
Een oud-leider die vrijwillig en vroeg vertrok	Het levende bewijs dat stoppen een daad van leiderschap is. De sterkste geloofwaardigheid.
Een gepensioneerde die zelf het stokje doorgaf	Bewijst dat dit geen "jong tegen oud" is. Spreekt de oudere kiezer aan.
Een estafette-atleet	Het stokje is letterlijk hun vak. Bekend, sympathiek en politiek neutraal.
Een jonge activist of student	Brengt energie en bereik bij jongeren en op sociale media.
Een duo: één oudere en één jongere	Het beeld van het doorgeven zelf. Kan de krachtigste keuze zijn.

Deze tekst valt onder CC BY-SA 4.0.